Czy mówiąc o Bogu, można przedstawiać Go w kategoriach ludzkich? Taki sposób opisu jest głęboko zakorzeniony w tradycji religijnej oraz w samym języku, którym posługuje się człowiek. Uosobienie Boga pozwala przypisać Mu cechy zrozumiałe, zbliżyć Go do ludzkiego doświadczenia i uniknąć konieczności konstruowania całkowicie nowych, abstrakcyjnych pojęć. Dzięki temu mówienie o Bogu staje się w ogóle możliwe.
Jednak po kilku zdaniach pisanego eseju dochodzę do wniosku, że pomysł jest chybiony. To, co rodzi w umyśle w takim ujęciu, łatwo staje się uproszczeniem, a nawet zniekształceniem prawdy. Pisząc o Bogu, trzeba mieć świadomość, że jest On rzeczywistością całkowicie przekraczającą ludzkie wyobrażenia. Każda próba opisania Go językiem zaczerpniętym z ludzkiego doświadczenia jest jedynie przybliżeniem, nigdy pełnym ujęciem.
Pierwszym zastrzeżeniem jest to, że rzeczywistość stworzona należy do bytów skończonych, choć jej fundament — rozumiany choćby jako energia — nosi w sobie rys wieczności. Energia pochodzi z tchnienia Bożego, z aktu stwórczego, który nadaje jej sens i porządek. Człowiek, stworzony „na obraz i podobieństwo” (Rdz 1,2627), został obdarzony szczególną godnością. Został powołany do uczestnictwa w Bożym projekcie — potrafi tworzyć, przekształcać świat, nadawać mu nowe formy. To wyróżnienie zobowiązuje. Inne istoty żywe nie mają tego zaszczytu. Gdyby ludzie w pełni uświadamiali sobie tę godność, być może częściej odczuwaliby wdzięczność Bogu za dar istnienia. Być może rzadziej ulegaliby rozpaczy (samobójstwom). A jednak ludzkie doświadczenie jest naznaczone cierpieniem i nierównością. Jedni mają niewiele, inni — zdają się mieć wszystko. Trudno się z tym pogodzić, bo z ludzkiej perspektywy nie zawsze wydaje się to sprawiedliwe.
Wielu zadaje sobie pytanie: dlaczego świat nie został stworzony jako przestrzeń wolna od bólu, konfliktów i dramatów? Dlaczego rozwój tak często dokonuje się poprzez napięcia, brak równowagi, a nawet cierpienia? Odpowiedzi nie są łatwe. Być może zmienność i asymetria są warunkiem rozwoju — zarówno świata, jak i człowieka. Być może to właśnie w zmaganiach ujawnia się sens, który pozostaje niewidoczny w stanie pełnej harmonii.
Rozważania o Bogu zawsze będą poruszały się na granicy tego, co można wypowiedzieć, i tego, co pozostaje tajemnicą. Język ludzki jest narzędziem niedoskonałym, ale jedynym, jakim dysponujemy. Dlatego, choć nie oddaje on w pełni istoty Boga, może wskazywać kierunek — pomagać szukać, pytać i zbliżać się do tego, co nieskończone.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz