Jak już napisałem, chrześcijaństwo jest moją religią i stanowi podstawę mojego rozeznania rzeczywistości duchowej. Pomaga mi również poznawać i rozumieć świat, w którym żyjemy, ale nie zastępuje racjonalnego oglądu rzeczywistości. Stwórca dał człowiekowi zmysły i rozum właśnie po to, aby z nich korzystał. To dzięki tym darom człowiek mógł rozwijać poznanie, stawiać pytania, poszukiwać odpowiedzi i tworzyć naukę, która bada, opisuje oraz wyjaśnia otaczającą nas rzeczywistość. Nie widzę sprzeczności między wiarą a nauką, o ile każda z nich pozostaje w granicach właściwych sobie kompetencji.
Bliska mi osoba napisała SMS będący komentarzem do mojego wpisu na temat pojawienia się religii. Po niezbędnych poprawkach literowych, bo w wiadomościach telefonicznych takie chochliki są niemal normą, przytaczam jego treść: „Nawiązując do artykułu o duchowości, ja bym odwróciła porządek. Najpierw był idealny człowiek ukształtowany przez Stwórcę, a na skutek zepsucia rasy ludzkiej pojawili się neandertalczycy...”.
Ten komentarz daje sporo do myślenia o sposobie postrzegania świata przez jego autorkę. Nie chodzi mi o samą wiarę w Stwórcę, którą szanuję, lecz o próbę podporządkowania faktów naukowych określonej interpretacji religijnej, bez uwzględnienia wiedzy, jaką dysponujemy. Neandertalczycy nie byli wynikiem zepsucia człowieka ani zdegradowaną odmianą jakiejś pierwotnej, doskonałej rasy ludzkiej. Są częścią naszej ewolucyjnej historii, co potwierdzają liczne badania naukowe.
Z drugiej strony ta wymiana zdań uświadamia mi, że na świecie są miliony ludzi, którzy podobnie interpretują rzeczywistość, nie odróżniając przekonań religijnych od ustaleń naukowych. Co gorsza, niektórzy z nich występują w roli samozwańczych ekspertów, formułując kategoryczne sądy bez znajomości podstawowej wiedzy w danej dziedzinie.
Czy w tej sytuacji można się dziwić, że w USA wyborcy postawili na prezydenta o określonym sposobie postrzegania świata? Przywódcy nie pojawiają się przecież w próżni. Są wybierani przez społeczeństwo, a ich poglądy i sposób działania często znajdują odzwierciedlenie w przekonaniach części elektoratu. Można powiedzieć, że wyborcy otrzymują niekiedy takich przywódców, jakich sami wybierają, ponieważ odnajdują w nich własne przekonania, oczekiwania i uprzedzenia.
To prowadzi mnie do szerszej refleksji nad słabościami demokracji. Jej istotnym problemem jest to, że nie chroni ona społeczeństwa przed skutkami zbiorowej niewiedzy, manipulacji i politycznego zaślepienia. Każdy obywatel ma prawo głosu, niezależnie od poziomu wiedzy, zdolności krytycznego myślenia czy odpowiedzialności za własne wybory. Demokracja daje wszystkim równe prawa wyborcze, ale nie gwarantuje, że decyzje podejmowane przez większość będą rozsądne i korzystne dla wspólnoty.
Nie oznacza to, że należy komukolwiek odbierać prawa wyborcze z powodu odmiennych poglądów. Byłoby to zaprzeczeniem demokratycznych zasad. Oznacza natomiast, że demokracja wymaga czegoś więcej niż samego prawa do głosowania. Potrzebuje świadomych obywateli, edukacji, umiejętności krytycznego myślenia i odpowiedzialności za słowo oraz podejmowane decyzje.
Wolność myślenia nie oznacza bowiem, że wszystkie poglądy są równie dobrze uzasadnione, a prawo do własnego zdania nie zwalnia z obowiązku konfrontowania go z faktami.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz