Nad megalitami od wielu lat prowadzone są badania geofizyczne, wykorzystujące między innymi prospekcję elektrooporową. Metoda ta pozwala sprawdzić, jak łatwo prąd przepływa przez grunt i materiały znajdujące się pod jego powierzchnią. Dzięki temu można wykrywać niewidoczne gołym okiem rowy, jamy, fundamenty, dawne konstrukcje, a także rozróżniać kamień od otaczającego go podłoża.
Jednym z najbardziej znanych przykładów jest Stonehenge. Już w latach 1993–1994 wykonano tam szczegółowe badania rezystywności elektrycznej. Uzyskane dane wykorzystano do analizy układu i budowy monumentu. Podobne metody stosowano również przy badaniu kurhanów oraz innych konstrukcji megalitycznych.
Elektryczność nie służy jednak wyłącznie do badania tego, co znajduje się pod ziemią. Badano również właściwości elektryczne samych skał. W warunkach laboratoryjnych analizowano przewodnictwo elektryczne granitu, wapienia czy piaskowców, uwzględniając między innymi wilgotność, częstotliwość pomiaru i zawartość soli.
Prowadzono także eksperymenty, w których granit poddawano naprężeniom. Okazuje się bowiem, że zmiana naprężenia w skale może prowadzić do mierzalnych zmian potencjału elektrycznego. W eksperymentach Sasaoki, Yamanaki i Ikeyi z 1998 roku zaobserwowano krótkotrwałą zmianę potencjału elektrycznego podczas odciążania naprężonego granitu. Zjawisko wiązano z efektami piezoelektrycznymi oraz przemieszczaniem związanych ładunków elektrycznych.
Nie oznacza to jednak, że stojący głaz jest naturalnym generatorem prądu. Aby pojawił się mierzalny efekt, potrzebne są odpowiednie naprężenia oraz ich zmiana. Sam fakt, że skała może wykazywać właściwości elektryczne, nie jest więc dowodem na to, że starożytni budowniczowie znali lub wykorzystywali te zjawiska.
Interesujące są również badania prowadzone bezpośrednio na zabytkowych blokach kamiennych, czyli «in situ» — na miejscu ich występowania. W niektórych badaniach analizowano elektryczne właściwości bloków wapiennych znajdujących się w starożytnych budowlach. Takie pomiary mogą być wykorzystywane między innymi do określania charakterystyki geologicznej kamienia i jego pochodzenia.
W przypadku Stonehenge zakres badań geofizycznych stał się z czasem znacznie większy. W 2012 roku przeprowadzono wielkoskalowe pomiary metodą EMI, czyli indukcji elektromagnetycznej, obejmujące około 22 hektary. Rejestrowano między innymi pozorną przewodność elektryczną gruntu oraz podatność magnetyczną. W późniejszych badaniach objęto pomiarami około 2,5 kilometra kwadratowego krajobrazu Stonehenge, łącząc prospekcję elektromagnetyczną z odwiertami i wykopaliskami.
Trzeba jednak postawić tu wyraźną granicę. Nie były to pomiary „energii Stonehenge”. Elektryczność i elektromagnetyzm były w tym przypadku przede wszystkim narzędziami badawczymi, pozwalającymi zajrzeć pod powierzchnię ziemi i odnaleźć ślady dawnych konstrukcji.
Pozostaje jednak pytanie znacznie bardziej intrygujące: czy sami budowniczowie megalitów mogli wykorzystywać elektryczne właściwości kamienia?
Czy megality mogły działać jako swego rodzaju urządzenia elektryczne, anteny, kondensatory albo generatory?
Na dziś nie mamy na to wystarczających dowodów archeologicznych. Istnieją pomiary fizycznych właściwości skał, istnieją eksperymenty pokazujące, że naprężony granit może wykazywać zmiany potencjału elektrycznego, istnieją również badania elektromagnetyczne stanowisk megalitycznych. Nie znaleziono jednak wiarygodnego dowodu, że megality były celowo zaprojektowanymi urządzeniami elektrycznymi.
W internecie można znaleźć opisy eksperymentów, podczas których przy megalitach mierzy się pola elektromagnetyczne, napięcia względem ziemi czy różnego rodzaju częstotliwości, a obserwowane anomalie interpretuje jako przejaw „energii megalitycznej”. Jednym z przykładów są materiały dotyczące Avebury, w których autorzy opisują pomiary elektromagnetyczne i odnoszą je do pojęcia „earth energy”.
Takie obserwacje należy jednak traktować ostrożnie. Sam fakt wykrycia pola elektrycznego czy elektromagnetycznego nie jest jeszcze dowodem na istnienie szczególnej właściwości megalitu. Pole elektryczne występuje w środowisku naturalnym, a wynik pomiaru może zależeć między innymi od wilgotności, temperatury, składu mineralnego gruntu, warunków atmosferycznych, instalacji elektrycznych znajdujących się w pobliżu czy sposobu prowadzenia pomiaru.
Dlatego pomiędzy stwierdzeniem „zmierzyliśmy anomalię” a stwierdzeniem „odkryliśmy nieznaną energię megalitów” istnieje ogromna przestrzeń, którą dopiero trzeba wypełnić eksperymentem.
Na obecnym etapie nie znaleziono w wiarygodnej literaturze naukowej przekonującego dowodu na istnienie szczególnego, nieznanego rodzaju pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez megality. Nie ma również mocnych dowodów, że były one starożytnymi urządzeniami elektrycznymi.
Czy zatem możemy powiedzieć, że za megalitami kryje się jakaś tajemna wiedza?
Dzisiejsza nauka nie daje nam podstaw do takiego stwierdzenia. Nie oznacza to jednak, że wszystkie pytania dotyczące megalitów zostały rozwiązane. Wręcz przeciwnie. Fakt pozostaje faktem: ogromne kamienne konstrukcje pojawiają się w różnych częściach świata, często wymagając od ich budowniczych ogromnego nakładu pracy, organizacji i czasu. Ludzie, którzy je wznosili, podejmowali wysiłek, którego sensu nie zawsze potrafimy dziś jednoznacznie odtworzyć. I właśnie tutaj zaczyna się prawdziwa tajemnica.
Nie musimy zakładać, że megality były generatorami energii, aby uznać je za niezwykłe. Być może ich znaczenie było religijne, społeczne, astronomiczne, symboliczne albo praktyczne. Być może pełniły kilka funkcji jednocześnie. Możliwe też, że część ich znaczenia pozostaje dla nas nieczytelna, ponieważ nie zachowały się przekazy ludzi, którzy je budowali.
Dlatego zamiast dopowiadać brakujące fakty, warto nadal mierzyć, porównywać i eksperymentować. Być może przyszłe badania pokażą, że niektóre obserwowane anomalie mają całkowicie naturalne wyjaśnienie. Być może odkryją jednak coś, czego dziś jeszcze nie potrafimy dostrzec. Historia nauki wielokrotnie pokazywała, że odpowiedź pojawia się dopiero wtedy, gdy ktoś zada właściwe pytanie i znajdzie sposób, aby je zmierzyć.
W przypadku megalitów to pytanie wciąż pozostaje otwarte.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz