Wielokrotnie wskazywałem w moich opracowaniach, że grzech pierworodny opisany w Biblii należy rozumieć jako obraz powszechnej grzeszności człowieka oraz jego skłonności do grzechu, a nie jako dziedziczenie osobistej winy Adama i Ewy. W mojej ocenie tradycyjna katecheza Kościoła, która mówi o przekazywaniu skutków grzechu pierworodnego jako szczególnego stanu odziedziczonego po pierwszych rodzicach, nie znajduje jednoznacznego potwierdzenia w Piśmie Świętym. Przyjęcie biblijnego rozumienia grzechu pierworodnego sprawia, że dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny wymaga nowej interpretacji, ponieważ jego tradycyjne uzasadnienie opiera się na błędnym założeniu (dziedziczenia skutków grzechu pierworodnego).
Cuda Jezusa zajmują szczególne miejsce w Ewangeliach. Nie są przedstawiane jako niezwykłe pokazy nadprzyrodzonej mocy, lecz jako znaki objawiające obecność Boga pośród ludzi. Jezus uzdrawiał chorych, przywracał wzrok niewidomym, oczyszczał trędowatych, wskrzeszał umarłych, uciszał burzę i rozmnażał chleb. Jednak największym cudem, jaki przypisywali Mu ewangeliści, była władza odpuszczania grzechów. Gdy uzdrowił paralityka, powiedział: "Otóż żebyście wiedzieli, iż Syn Człowieczy ma na ziemi władzę odpuszczania grzechów” (Mt 9,6). Uzdrowienie ciała stało się więc widzialnym znakiem niewidzialnego uzdrowienia duchowego.
Ewangeliczne cuda Jezusa nie miały jedynie zadziwiać świadków ani budować Jego popularności. Dla ludzi, którzy ich doświadczali, były znakiem, że wraz z Nim nadeszło Królestwo Boże i że działa w Nim moc samego Boga. Ukazywały przede wszystkim Boże miłosierdzie wobec człowieka. Cud nie był widowiskiem mającym zaspokoić ludzką ciekawość, lecz zaproszeniem do wiary, nawrócenia i zaufania Bogu.
W Ewangelii Mateusza wielokrotnie podkreślony zostaje związek pomiędzy cudem a wiarą. Gdy uczniowie przestraszyli się burzy na jeziorze, Jezus powiedział: "Czemu bojaźliwi jesteście, ludzie małej wiary?” (Mt 8,26). Wiara nie była dla Niego jedynie przekonaniem intelektualnym, lecz postawą całkowitego zawierzenia.
Wyraźnie ukazuje to uzdrowienie trędowatego, który z pokorą zwraca się do Jezusa: "Panie, jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić” (Mt 8,2). Słowo „oczyścić” ma tutaj podwójne znaczenie. Oznacza zarówno uwolnienie od choroby, jak i przywrócenie człowiekowi pełnej godności religijnej oraz duchowej. Trędowaty nie tylko odzyskuje zdrowie, ale również możliwość powrotu do wspólnoty, z której choroba go wykluczyła.
Podobną postawę odnajdujemy u rzymskiego setnika, który prosi Jezusa o uzdrowienie swojego sługi. Nie domaga się znaku ani osobistej obecności Mistrza. Wierzy, że wystarczy Jego słowo. Dlatego Jezus wypowiada niezwykłe słowa: "Zaprawdę powiadam wam: u nikogo w Izraelu nie znalazłem tak wielkiej wiary... Idź, niech ci się stanie, jak uwierzyłeś” (Mt 8,10–13). Ewangelista ukazuje w ten sposób, że wiara jest dostępna każdemu człowiekowi, niezależnie od jego pochodzenia.
Jezus najczęściej dokonywał cudów prostym słowem lub gestem. Wystarczało Jego polecenie: „Chcę, bądź oczyszczony”, „Wstań”, „Idź”, „Niech ci się stanie”. Czasami dotykał chorego, brał go za rękę lub kładł na nim dłonie. Ewangelia wspomina również o kobiecie cierpiącej na krwotok, która dotknęła skraju Jego płaszcza, a Jezus powiedział: "Ktoś Mnie dotknął, bo poczułem, że moc wyszła ode Mnie” (por. Łk 8,46). Nie należy jednak rozumieć tej „mocy” jako bezosobowej energii fizycznej. W języku biblijnym oznacza ona działanie Boga obecnego w Jezusie, moc uzdrawiającą i zbawiającą.
Charakterystyczne jest również to, że Jezus nie zabiegał o rozgłos. Wielokrotnie polecał uzdrowionym, aby nikomu nie opowiadali o tym, co ich spotkało. Nie chciał być postrzegany ani jako polityczny mesjasz, który wyzwoli Izraela spod panowania Rzymu, ani jako cudotwórca czy magik przyciągający tłumy niezwykłymi znakami. Jego celem było ukazanie nowego obrazu Boga – Boga bliskiego człowiekowi, przebaczającego i pełnego miłosierdzia. Największy cud miał dokonać się nie w ciele, lecz w sercu człowieka.
Opisy cudów odegrały niewątpliwie ważną rolę w działalności misyjnej pierwszych wspólnot chrześcijańskich. Stanowiły świadectwo mesjańskiej godności Jezusa oraz Jego wyjątkowej więzi z Ojcem. Nie tyle miały dowodzić nadprzyrodzonej mocy Jezusa, ile ukazywać sens Jego nauczania. W tym znaczeniu cud jest przede wszystkim znakiem – wydarzeniem, które wskazuje na rzeczywistość głębszą od samego faktu uzdrowienia czy niezwykłego wydarzenia. Prawdziwym celem cudów było prowadzenie człowieka do wiary, odkrycia miłości Boga i przemiany życia.
W historii chrześcijaństwa wielu myślicieli podkreślało, że nie należy zatrzymywać się wyłącznie na nadzwyczajnych wydarzeniach. Orygenes i święty Augustyn twierdzili, że największym cudem jest samo istnienie świata oraz nieustanne podtrzymywanie go przez Boga. To, że wszechświat trwa, życie rozwija się, a prawa natury działają z niezwykłą harmonią, jest cudem większym niż pojedyncze wydarzenie wykraczające poza codzienne doświadczenie.
Być może wszystkie cuda opisane w historii, niezależnie od tego, jak je interpretujemy, są przede wszystkim wydarzeniami niosącymi określone przesłanie. Cud nie musi polegać na zawieszeniu praw przyrody. Może być znakiem, który pojawia się w szczególnym momencie dziejów i pomaga człowiekowi dostrzec głębszy sens własnego życia, obecność Boga lub wartość wiary.
W tym znaczeniu cuda nie są celem samym w sobie. Są językiem religii – językiem symboli, który od wieków pomaga człowiekowi mówić o tym, co przekracza możliwości zwykłego opisu. Ich prawdziwa wartość nie polega na niezwykłości zjawiska, lecz na tym, że prowadzą ku refleksji nad Bogiem, światem i miejscem człowieka we wszechświecie.
Podobnie można spojrzeć na cuda eucharystyczne. Nawet jeśli w niektórych przypadkach badania wykazują obecność ludzkiej tkanki lub krwi, na przykład grupy AB, nie musi to oznaczać, że nauka bada dosłownie ciało czy krew historycznego Jezusa. W perspektywie teologicznej są to raczej znaki odnoszące człowieka do tajemnicy Eucharystii niż materialne dowody mające zastąpić wiarę. Ich znaczenie polega na tym, że kierują uwagę ku temu, co dla wierzących jest niewidzialną rzeczywistością sakramentu.
W okresie oświecenia zaczęto patrzeć na cuda z perspektywy rozumu i nauki. Wielu filozofów próbowało wyjaśniać je w sposób przyrodniczy, argumentując, że prawa natury same są wyrazem Bożego porządku, a ich naruszanie byłoby sprzeczne z doskonałością Stwórcy. Pogląd ten wydaje się przekonujący, ponieważ skłania do szukania naturalnych wyjaśnień tam, gdzie są one możliwe. Nie oznacza to jednak konieczności odrzucenia wszelkich zjawisk niezwykłych. Człowiek powinien zachować zarówno otwartość na tajemnicę, jak i krytyczny rozum.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz