W książce "Rzeczywistość w świetle nauki, filozofii i wiary" (Jedność, Kielce 2008) napisałem na zakończenie następujące słowa: "Gdyby istniał inny świat, jakie znaczenie dla ewentualnych stworzeń rozumnych miałby fakt, który zdarzył się na Ziemi? Nie mieści mi się to w głowie. Gdyby istniał inny świat, Kościół poradziłby sobie z tym problemem – ja nie (dixi).”
Od tamtego czasu minęło osiemnaście lat. Przez ten okres z dużym zainteresowaniem śledziłem publikacje naukowe dotyczące poszukiwania życia poza Ziemią. Jest rok 2026. Rozwój techniki obserwacyjnej i eksploracji kosmosu sprawił, że badania nad możliwością istnienia życia we Wszechświecie weszły w zupełnie nową fazę.
Na Marsie pracuje łazik Perseverance, badający krater Jezero. Jego zadaniem jest poszukiwanie śladów dawnego życia mikrobiologicznego oraz pobieranie próbek gruntu, które w przyszłości mają zostać dostarczone na Ziemię.
Misja Europa Clipper bada księżyc Jowisza – Europę – pod której lodową skorupą prawdopodobnie znajduje się globalny ocean. Naukowcy chcą ustalić, czy istnieją tam warunki sprzyjające powstaniu lub podtrzymaniu życia.
Ogromne znaczenie mają również obserwacje prowadzone przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST), będący wspólnym przedsięwzięciem NASA, Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) oraz Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej. Teleskop analizuje atmosfery planet pozasłonecznych, poszukując gazów, takich jak tlen, metan czy para wodna, które mogą stanowić pośrednie wskaźniki procesów biologicznych.
Przygotowywana jest także misja Dragonfly na Tytana (największego księżyca Saturna). Specjalny latający dron będzie badał złożoną chemię organiczną tego niezwykłego świata oraz oceniał, czy mogły tam powstać warunki sprzyjające narodzinom życia.
Równolegle prowadzone są inne ambitne programy badawcze. Instytut SETI od wielu lat nasłuchuje sygnałów radiowych, które mogłyby świadczyć o istnieniu pozaziemskich cywilizacji. Europejska Agencja Kosmiczna przygotowuje teleskop PLATO, którego zadaniem będzie wyszukiwanie planet podobnych do Ziemi, natomiast misja ARIEL będzie analizowała atmosfery setek egzoplanet, aby lepiej poznać ich skład chemiczny i warunki panujące na ich powierzchni.
Pomimo ogromnego postępu technicznego i coraz doskonalszych metod badawczych nie znaleziono dotąd żadnych potwierdzonych dowodów na istnienie życia poza Ziemią. Poszukiwania trwają nadal i z pewnością będą prowadzone jeszcze przez wiele dziesięcioleci. Ich wynik pozostaje jednak nieznany. Póki co opinie naukowe (raport NASA) nie potwierdzają istnieniu istot inteligentnych we Wszechświecie.
Obecny stan wiedzy nie podważył stanowiska, które sformułowałem osiemnaście lat temu. Nadal uważam, że Ziemia pozostaje fenomenem – jedynym znanym miejscem we Wszechświecie, na którym narodziło się i rozwinęło życie. Nie jest to wyłącznie wniosek oparty na przesłankach naukowych. Jego głębszym fundamentem jest refleksja filozoficzna i teologiczna.
W swojej publicystyce pisałem, że pierwszym cudem Boga było samo stworzenie Wszechświata. Drugim cudem było pojawienie się życia. Trzecim zaś – wydarzenie całkowicie wyjątkowe w historii stworzenia: wcielenie Syna Bożego, Jego męka, śmierć i zmartwychwstanie dokonane dla odkupienia człowieka.
W tym miejscu pojawia się pytanie natury religijnej, którego nauka nie potrafi rozstrzygnąć, a które należy do obszaru filozofii i teologii. Gdyby we Wszechświecie istniały inne rozumne istoty, jaki byłby ich udział w dziele zbawienia? Czy ofiara Jezusa Chrystusa obejmowałaby również je? Nie mieści mi się to w głowie. Czy konieczne byłyby odrębne akty odkupienia dla każdej cywilizacji, czy też wydarzenie, które dokonało się na Ziemi, miałoby wymiar kosmiczny?
Chrześcijańska doktryna zbawienia odnosi się do historii człowieka żyjącego na Ziemi. Objawienie, jakie znamy, nie mówi nic o innych rozumnych cywilizacjach. Milczenie Objawienia nie stanowi oczywiście dowodu ich nieistnienia, ale skłania do przekonania, że ziemska historia stworzenia i odkupienia zajmuje miejsce wyjątkowe w Bożym planie.
Dlatego, mimo ogromnych osiągnięć współczesnej astronomii i astrobiologii, pozostaję przy poglądzie wyrażonym przed osiemnastu laty. Dopóki nie pojawią się przekonujące dowody świadczące o istnieniu życia poza Ziemią, a tym bardziej życia rozumnego, Ziemia pozostaje nie tylko planetą wyjątkową, lecz prawdziwym fenomenem stworzenia.
Nie wykluczam, że przyszłość przyniesie odkrycia, które osłabią lub nawet podważą mój obecny pogląd. Gdyby nauka dostarczyła niepodważalnych dowodów istnienia życia poza Ziemią, stanąłbym przed koniecznością ponownego uporządkowania własnego światopoglądu i znalezienia nowej syntezy między wiedzą naukową, filozofią i teologią. Byłoby to trudne zadanie, ale uczciwość intelektualna wymaga otwartości na prawdę, niezależnie od tego, dokąd ona prowadzi.
Z teorii spiskowych na uwagę zasługuje interpretacja sumeryjskiego eposu „Enuma Elisz”, choć warto zaznaczyć, że tekst ten jest przede wszystkim mitem o stworzeniu świata. Zwolennicy alternatywnych interpretacji oraz autorzy nurtu paleoastronautycznego twierdzą jednak, że zawiera on ukryte informacje o istotach zwanych Anunnaki. Według tych hipotez Anunnaki mieli przybyć na Ziemię z innej planety – niekiedy utożsamianej z Marsem lub fikcyjną planetą Nibiru – i przyczynić się do rozwoju życia lub cywilizacji na naszej planecie. Na tej podstawie wysuwana jest spekulacyjna teza, że życie mogło zostać przeniesione z Marsa na Ziemię. Należy jednak podkreślić, że twierdzenia te nie znajdują potwierdzenia w badaniach archeologicznych, historycznych ani naukowych i są zaliczane do teorii spiskowych oraz pseudonauki.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz