Jezus zaprasza człowieka do postawy pokory. Nie jest to jednak pokora, która poniża lub odbiera godność. Przeciwnie – wypływa ona ze zrozumienia Bożego zamysłu wobec człowieka. Człowiek pokorny nie uważa się za gorszego od innych; uznaje jedynie, że nie jest miarą wszystkiego i że potrzebuje prawdy większej od własnych przekonań. Pokora nie umniejsza wartości człowieka, lecz staje się warunkiem jego duchowego wzrastania i dojrzewania.
Dlaczego tak trudno przyjąć taką postawę? Odpowiedź przynosi codzienne doświadczenie. Obok zdolności do dobra człowiek nosi w sobie również małostkowość, interesowność i skłonność do wygody. Chętnie korzysta z przywilejów, lecz niechętnie podejmuje trud i wyrzeczenia. Łatwo ulega przekonaniu, że wszystko mu się należy, a własne sądy uznaje za ostateczne. Tak rodzi się pycha – złudzenie samowystarczalności, które oddala człowieka od prawdy o sobie.
Świat profanum wyraźnie ukazuje granice ludzkiej natury. Niewielu potrafi patrzeć na rzeczywistość z pełną bezstronnością i odróżniać dobro od zła bez wpływu emocji, uprzedzeń czy własnych interesów. Nasze sądy rodzą się w ludzkim sercu, a ono pozostaje zmienne i omylne. Dlatego Bóg wskazuje człowiekowi drogę nieustannego nawracania się – drogę uznawania własnych błędów, naprawiania ich oraz ciągłego doskonalenia.
Życie nieustannie przypomina, jak daleko nam do doskonałości. Z własnego doświadczenia wiem, jak często ludzie wydają sądy subiektywne. Nawet osoby mądre, wykształcone i bogate w doświadczenie życiowe potrafią błędnie ocenić sytuację. Świadomość tej ludzkiej niedoskonałości nie powinna prowadzić do zniechęcenia, lecz do większej pokory i ostrożności w ocenianiu innych.
Tę samą prawdę potwierdza historia. Jest ona naznaczona pasmem wojen, prześladowań i ludzkiej krzywdy. Szczególnie poruszająca jest historia przymusowych przesiedleń rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej na ubogie i niegościnne tereny. Dla wielu była to droga ku śmierci. Szacuje się, że przed przybyciem Europejczyków liczba rdzennych mieszkańców kontynentu sięgała kilkunastu, a według niektórych badań nawet około dwudziestu milionów osób. W następnych stuleciach ich populacja została dramatycznie zdziesiątkowana przez wojny, przemoc, choroby i wypędzenia. Nie był to wyrok Boga, lecz tragiczny skutek ludzkiej chciwości, pychy i pogardy dla drugiego człowieka.
Każda wojna rodzi nowe zło, ponieważ jej korzenie tkwią w ludzkim sercu – w pysze, żądzy władzy, chciwości, lęku i nienawiści. Już autor Księgi Rodzaju ukazuje tę prawdę w opowiadaniu o Kainie i Ablu. Historia pierwszego bratobójstwa nie jest jedynie opisem pojedynczego wydarzenia, lecz ponadczasowym obrazem ludzkiej skłonności do przemocy. Od tamtej chwili dzieje ludzkości nieustannie przypominają, że największym zagrożeniem dla człowieka staje się sam człowiek, gdy odrzuca głos sumienia.
Wielu ludzi obwinia Boga za każde cierpienie i każde niepowodzenie. Tymczasem źródeł zła należy często szukać przede wszystkim w ludzkich decyzjach. Ewangelia nie zachęca do oskarżania Boga ani innych ludzi, lecz do rachunku sumienia. Prawdziwa pokora polega na odwadze uznania własnych błędów oraz gotowości ich naprawienia. Dopiero wtedy nauka Jezusa przestaje być abstrakcyjną teorią, a staje się drogą prowadzącą do wewnętrznej przemiany i dojrzałej odpowiedzialności za własne życie.
Człowiek przywiązany do bogactwa, wygody i luksusu łatwo ulega złudzeniu samowystarczalności. Wydaje mu się, że zgromadzone dobra zapewnią mu bezpieczeństwo i ochronią przed wszelkim nieszczęściem. Tymczasem wystarczy niewidzialny wirus, groźna bakteria, katastrofa naturalna lub nagły splot wydarzeń, aby przekonać się o kruchości ludzkiego życia. To, co wydawało się trwałe, okazuje się przemijające, a poczucie bezpieczeństwa bywa jedynie iluzją.
Ci, którzy obarczają Stwórcę odpowiedzialnością za całe zło świata, nie zawsze dostrzegają, że świat ludzi wolnych nie może być jednocześnie światem całkowicie pozbawionym cierpienia. Bóg obdarzył człowieka wolną wolą, ponieważ tylko wolna istota jest zdolna do prawdziwej miłości. Wolność niesie jednak również możliwość wyboru zła. Świat, w którym nikt nie mógłby postąpić niewłaściwie, nie byłby światem osób wolnych, lecz światem istot zaprogramowanych do określonych zachowań. Oczekiwanie rzeczywistości całkowicie pozbawionej cierpienia i konsekwencji ludzkich decyzji pozostaje więc utopią.
Jezus nie obiecuje życia wolnego od cierpienia. Wskazuje natomiast drogę, która pozwala przejść przez cierpienie bez utraty człowieczeństwa i nadziei. Uczy, że zło nie ma ostatniego słowa, jeśli człowiek pozostaje wierny prawdzie i miłości.
Dlatego Chrystus przypomina również, że sacrum i profanum współistnieją w ludzkiej rzeczywistości. Każdego dnia człowiek, obdarzony wolną wolą, dokonuje wyboru między dobrem a złem. Nie każda prawda zostanie przyjęta i nie każde serce jest gotowe ją zrozumieć. Stąd przestroga Jezusa: "Nie dawajcie psom tego, co święte, i nie rzucajcie swych pereł przed świnie, by ich nie podeptały nogami i obróciwszy się, was nie poszarpały” (Mt 7,6). Słowa te nie wyrażają pogardy wobec kogokolwiek. Przypominają raczej, że rzeczy święte wymagają szacunku, a prawda może być przyjęta jedynie przez serce otwarte.
Nauka Jezusa prowadzi do jednego z najważniejszych odkryć: prawdziwa przemiana świata rozpoczyna się nie od oskarżania Boga ani innych ludzi, lecz od przemiany własnego serca. Pokora, rachunek sumienia, odpowiedzialność za własne czyny i gotowość do nawrócenia stanowią fundament życia chrześcijańskiego. Człowiek nie jest w stanie zmienić całego świata, ale może zmienić samego siebie. A właśnie od takich przemienionych serc Bóg rozpoczyna odnowę świata.
Od jutra chwilowa zmiana tematyki.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz